czarna-zjawa.jpg

Podróże w stylu slow: Litwa

06 sierpnia 2026
Podróżowanie w stylu slow to nie tylko odkrywanie nowych miejsc, ale także uważne poznawanie ich historii, kultury i codziennego rytmu życia. Tym razem Gosia Ozdoba zabiera nas na Litwę – przez malowniczą Żmudź aż do klimatycznej Kłajpedy. To opowieść o bezkresnych krajobrazach, bocianach, nadmorskim wietrze i miejscach, które wciąż pozostają poza głównym nurtem turystyki.

Każda dobra podróż zaczyna się od emocji. Na naszej trasie nie mogło więc zabraknąć ukochanych Mazur – tym razem padło na zimne pod koniec kwietnia i bardzo wietrzne jezioro Śniardwy.  To były jedynie przedbiegi, bo celem naszej wyprawy było przejechanie prze Litwę i Łotwę do Rygi. Nie chcieliśmy jechać via Balticą. Bardziej zależało nam na przejechaniu przez Żmudź, nad Niemnem. Chcieliśmy zobaczyć prawdziwą Litwę.

I wiecie co? Więcej tam bocianów, niż ludzi J wpływ na to mogła mieć niekorzystna pogoda – na Niemnem spotkała najprawdziwsza śnieżyca mimo, że był to już koniec kwietnia.  Wycieraczki w samochodzie nie nadążały zgarniać śnieg  z szyb. Ale w końcu – pogoda, to tylko pogoda, prawda?

Nie daliśmy więc zepsuć sobie humorów i powoli brnęliśmy dalej.

Litewska wieś znacznie różni się od naszej, przede wszystkim gęstością rozmieszczenia ludzkich siedzib. Na ogromnych, pustych i płaskich przestrzeniach co jakiś czas posadowione są pojedyncze kryte eternitem gospodarstwa.

Płaski, rozległy krajobraz robi duże wrażenie na oku przyzwyczajonym do świętokrzyskich gór, lub choćby do mazurskich garbów.  Po tej rozległości przechadzają się bociany zupełnie nie zważając na pogodę- one wiedzą – pogoda, to tylko pogoda (po raz kolejny to hasło naszego wjazdu, takie mamy szczęście).

Po drodze spotkaliśmy sporo miejsc historycznych lub oznaczonych jako placówki kulturalne (charakterystyczne brązowe tablice z białymi literami), ale w  kwietniu nie udało nam się zobaczyć ani jednego z tych miejsc – wszystkie były pozamykane, niektóre wręcz pozabijane deskami.

Skierowaliśmy się więc do Kłajpedy – jedynego  i najstarszego litewskiego portu morskiego. Warto wiedzieć, że to najdalej wysunięty na północ niezamarzający port Bałtyku.  Zadziwiły nas pustki na pięknej, pełnej  przestrzeni starówce. Niska zabudowa historycznego centrum dawnego Memel (tak się kiedyś nazywało miasto) pozwala morskiemu wiatrowi (a wiało potężnie) na przeczesywanie brukowanych uliczek.

Przez miasto przepływa rzeka Dande (okazało się, że Litwa to raj dla kajakarzy – nizinne, liczne rzeki mają sporo do zaoferowania).  Wybrzeże rzeki jest popularnym wśród mieszkańców miejscem spacerów z licznymi restauracjami i kawiarniami. Wśród nich wyróżnia się żaglowiec Meridianas – dziś służący za restaurację na wodzie. Ciekawostką jest, że został zbudowany jako element reparacji wojennych, które Niemcy miały wypłacić Związkowi Radzieckiemu. Dziś jest wizytówką Kłajpedy.

W Kłajpedzie warto również zobaczyć pozostałości krzyżackiego zamku Memelburg (nigdy niezdobytego przez wrogie wojska). Byliśmy tam późnym popołudniem – a przechadzka po pustych murach przy akompaniamencie wyjącego potępieńczo wiatru robi ogromne wrażenie.

Niestety tym razem nie udało nam się zajrzeć na Mierzeję Kurońską i zobaczyć Wydmy Czarownic. Nadrobimy następnym razem, wtedy też z pewnością zajrzymy na Memel-Nord – posowiecką baterię artylerii nadmorskiej.

Na koniec – moje ulubiona legenda z Kłajpedy – o Czarnej Zjawie (Juodasis vaiduoklis):

Na nabrzeżu, przy moście obrotowym z wody wyłania się postać bez twarzy. W ręku trzyma latarnię . Tak, jak 1595 roku, gdy mroczny, opiekuńczy duch przybył z mrocznych głębin morza aby ostrzec swoich – Bałtów mieszkających w Memel. Strażnik patrolujący port w okolicach mostu zamarł ze strachu. Pośród mgły zobaczył postać w czarnym płaszczu z kapturem. Usłyszał słowa, ale nie zobaczył twarzy przybysza. A ten zapytał jedynie, czy w mieście dość jest chleba i drewna? 

Przerażony strażnik gotów był przysiąc, że wszystkiego jest pod dostatkiem. Wówczas Zajawa powiedziała – już niedługo odczujecie brak. I zanurzyła się w morskiej toni rozpływając we mgle…

Natychmiast po złożeniu meldunku przez strażnika po mieście rozeszły się plotki. Część mieszkańców zaczęła gromadzić zapasy część, jak to zwykle bywa, uznała, że to szerzenie zbędnej paniki.  Słowa Zjawy okazały się jednak prorocze – kolejne lata przyniosły miastu nie tylko ogromny nieurodzaj, ale i ogromne braki drewna opałowego. Dzięki ostrzeżeniom Ducha i zapobiegliwości części mieszkańców miasta nie spotkał potworny głód.

Dziś czarny Duch, mimo mrocznej aparycji uważany jest za opiekuńczego patrona portu…

Gosia

Meridianas.jpg [112.14 KB]

Memel.jpg [3.09 MB] Memelburg.jpg [3.76 MB]

 

Polecane aktualności
12 listopada 2026
Nie trzeba wyjeżdżać do Toskanii, by spacerować wśród winorośli, poznawać tajniki produkcji wina i podziwiać malownicze krajobrazy. Świętokrzyskie staje się coraz ciekawszym kierunkiem dla miłośników enoturystyki, a mapa regionalnych winnic pokazuje, jak wiele miejsc czeka tu na odkrycie. O bogactwie polskiego winiarstwa będzie można przekonać się również podczas Targów SlowTravel, które odbędą się 17–18 kwietnia 2027 roku w Expo Kielce.
10 listopada 2026
Naturalne oleje tłoczone tradycyjnymi metodami – Olejarnia Zagłoby ponownie zaprezentuje swoją ofertę podczas Targów SlowTravel 2027 w Expo Kielce. To propozycja dla wszystkich, którzy cenią autentyczne smaki, dawne rzemiosło i historie kryjące się za regionalnymi produktami.
27 października 2026
Czy płaszcz przeciwdeszczowy może przydać się podczas 30-stopniowego upału we Włoszech? Zdecydowanie tak! Przekonała się o tym Katarzyna Dudek z ekipy SlowTravel, która podczas wakacyjnej podróży nad Jezioro Garda odkryła Cascata del Varone – niezwykły wodospad ukryty w skalnych grotach, zaledwie kilka kilometrów od Riva del Garda. Huk spadającej wody, spektakularne widoki i niespodziewana kąpiel to tylko część tej przygody.
10 września 2026
Pyszne sery, świeżo wyciskane soki, aromatyczne miody, pachnące chleby, lokalni producenci i tłumy odwiedzających – tak wyglądał VI Festiwal „Polskie Kulinaria Busko-Zdrój 2026 – Smacznie, Zdrowo i Zdrojowo”. W wydarzeniu, które odbyło się 5 i 6 września, uczestniczyła również ekipa Targów SlowTravel.
01 września 2026
Już 5 i 6 września Busko-Zdrój stanie się kulinarną stolicą regionu. Pokazy gotowania, degustacje, Jarmark Norbertański, lokalni producenci, koncerty i specjalne menu w restauracjach – to tylko część atrakcji VI Festiwalu „Polskie Kulinaria Busko-Zdrój 2026 – Smacznie, Zdrowo i Zdrojowo”. Targi SlowTravel objęły wydarzenie patronatem, wspierając inicjatywę, która łączy lokalne smaki, turystykę i świadome odkrywanie regionu.
24 sierpnia 2026
Jak odkrywać Beskid Sądecki bez pośpiechu, za to z uważnością na ludzi, historię, przyrodę i lokalne opowieści? Podczas Targów SlowTravel 2027 pokaże to Zuzanna Długosz, czyli Baba z gór – przewodniczka beskidzka, animatorka czasu wolnego i ambasadorka Góry Parkowej.
11 sierpnia 2026
Są podróże, które pozwalają odkrywać świat, i są takie inicjatywy, które mogą ten świat realnie zmieniać. Ambasador targów Slowtravel - Jacek Słowak i jego Stowarzyszenie Salutem rozpoczęło swój największy dotychczasowy projekt – „Budujemy z Salutem. Budujemy szkołę na Madagaskarze. Scyzoryki dla Afryki”.
20 lipca 2026
Ekipa Targów SlowTravel ponownie ruszyła w drogę, by odkrywać miejsca, które zachwycają autentycznością, lokalnymi smakami i wyjątkową atmosferą. Tym razem odwiedziliśmy Lawendowe Ranczo – Sandomierską Prowansję w Zawichoście, gdzie odbywał się Lawendowy Piknik – wydarzenie łączące naturę, regionalne produkty i spokojny wypoczynek.