Aktualności

Obrona społeczna, ochrona ludności i przygotowanie państwa na nowe rodzaje zagrożeń były jednymi z ważnych tematów eksperckich tegorocznego MSPO. Szczególnego znaczenia nabierają dziś w kontekście nowych regulacji dotyczących ochrony ludności i obrony cywilnej, ale również doświadczeń płynących z wojny w Ukrainie, zagrożeń hybrydowych, cyberataków i dezinformacji.

I Międzynarodowe Forum Liderów Odporności Społecznej zgromadziło przedstawicieli administracji publicznej, samorządów, służb, wojska, organizacji pozarządowych, biznesu i środowiska eksperckiego. Wydarzenie zostało zorganizowane z inicjatywy Międzynarodowego Centrum Bezpieczeństwa Obywatelskiego i Społecznego – ICCSS oraz Targów Kielce.

Forum otworzyli dr Andrzej Mochoń, prezes Zarządu Targów Kielce, oraz amb. Krzysztof Paturej, przewodniczący ICCSS i IRLF. W sesji plenarnej głos zabrali przedstawiciele instytucji odpowiedzialnych za bezpieczeństwo, administrację, rozwój i rezerwy strategiczne, wśród nich Wiesław Leśniakiewicz z Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji, Michał Jaros z Ministerstwa Rozwoju i Technologii, Zbigniew Muszyński, dyrektor Rządowego Centrum Bezpieczeństwa, Jan Rajchel, prezes Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych, Jarosław Margielski, prezydent Otwocka, oraz Michał Braun, dyrektor Narodowego Instytutu Wolności.

– Odporność społeczna to nie koszt — to inwestycja, rynek i przyszłość – podkreślał amb. Krzysztof Paturej. Jednym z założeń Forum jest bowiem stworzenie przestrzeni współpracy pomiędzy administracją, biznesem i społeczeństwem oraz budowanie ekosystemu zaufanych partnerów, technologii i usług służących obywatelom i lokalnym społecznościom.

Od instytucji państwa do całego społeczeństwa

Pierwszy z paneli poświęcono przejściu od modelu Whole-of-Government do Whole-of-Society, czyli od odpowiedzialności struktur administracji do zaangażowania całego społeczeństwa w budowanie odporności.

Dyskusję prowadził Wojciech Dzięgiel z Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego, a uczestniczyli w niej Robert Klonowski z MSWiA, Michał Kopeć z Banku Gospodarstwa Krajowego, Jerzy Flis z Urzędu Marszałkowskiego Województwa Lubelskiego, Wojciech Marszał ze Związku Gmin Wiejskich RP oraz Ireneusz Żak z OSP Ćmińsk.

Eksperci zwracali uwagę, że odporności państwa nie można budować wyłącznie na poziomie centralnym. W przypadku kryzysu kluczowe znaczenie mają również samorządy, służby ratownicze, organizacje społeczne i lokalne wspólnoty. To właśnie najbliżej obywatela podejmowane są często pierwsze działania i organizowana jest realna pomoc.

Biznes częścią systemu bezpieczeństwa

Drugi obszar debaty dotyczył międzynarodowego łańcucha dostaw odporności społecznej oraz partnerstwa publiczno-prywatnego. W rozmowie uczestniczyli m.in. dr hab. Andrzej Soboń z Akademii Sztuki Wojennej, dr Dariusz Gołębiewski z PZU LAB, Paweł Wojtunik z ORLEN, Piotr Rachwalski z Port Polska oraz Albrecht Broemme z niemieckiej Federalnej Agencji Pomocy Technicznej.

Dyskusja pokazała, jak istotną rolę w systemie bezpieczeństwa odgrywa sektor prywatny. Utrzymanie dostaw energii, transportu, żywności i innych kluczowych zasobów oraz zapewnienie ciągłości działania infrastruktury wymaga współpracy administracji z przedsiębiorstwami. Odporność gospodarki staje się tym samym jednym z elementów odporności całego państwa.

Społeczeństwo obywatelskie pierwszą linią odporności

Trzeci panel koncentrował się na roli społeczeństwa obywatelskiego. Wśród jego uczestników znaleźli się dr Robert Kośla, Mateusz Pęksa z Polskiego Czerwonego Krzyża, Beata Olejarz, Małgorzata Jagoda oraz ks. st. bryg. dr Jan Krynicki.

Rozmowy dotyczyły m.in. przygotowania mieszkańców do reagowania w sytuacjach kryzysowych, edukacji dla bezpieczeństwa, roli organizacji pozarządowych i wolontariatu oraz budowania lokalnych struktur współpracy. Jak podkreślano w materiałach Forum, w systemie odporności „sołectwo nie jest szczeblem pomocniczym — jest pierwszą linią”.

To właśnie lokalne społeczności muszą wiedzieć, jak zachować się w pierwszych godzinach kryzysu, gdzie szukać wiarygodnych informacji, jak reagować na alarmy i w jaki sposób wspierać osoby wymagające pomocy.

Dezinformacja i cyberzagrożenia częścią współczesnego kryzysu

Podczas Forum wiele miejsca poświęcono także zmianie charakteru współczesnych zagrożeń. Bezpieczeństwo nie oznacza dziś wyłącznie przygotowania na konflikt zbrojny. Państwo musi być odporne również na cyberataki, działania hybrydowe, dezinformację, zakłócenia funkcjonowania infrastruktury krytycznej czy przerwanie strategicznych łańcuchów dostaw.

Dlatego jednym z filarów odporności społecznej pozostaje edukacja. Świadomy obywatel, który potrafi zweryfikować informacje, zna podstawowe procedury i wie, jak postępować w sytuacji zagrożenia, staje się częścią systemu bezpieczeństwa.

MSPO miejscem rozmowy o bezpieczeństwie w szerokim wymiarze

I Międzynarodowe Forum Liderów Odporności Społecznej pokazało, że dyskusja o bezpieczeństwie prowadzona podczas MSPO znacznie wykracza poza uzbrojenie i technologie wojskowe. Skuteczna obrona państwa wymaga współpracy administracji, wojska, samorządów, służb, przedsiębiorców, organizacji społecznych i obywateli.

Forum w Targach Kielce było jednocześnie początkiem dalszej współpracy i przygotowań do KIELCE IFRE-EXPO 2027 – Międzynarodowego Forum Odporności Społecznej, Ochrony Ludności i Obrony Cywilnej, które odbędzie się 10–12 czerwca 2027 roku w Targach Kielce. Wydarzenie ma połączyć prezentację rozwiązań i technologii z debatą ekspercką, szkoleniami oraz praktycznymi ćwiczeniami.

Rozmowa rozpoczęta podczas 34. MSPO będzie więc kontynuowana – tym razem podczas wydarzenia w całości poświęconego temu, jak przygotować państwo, instytucje i obywateli na sytuacje kryzysowe.