Aktualności

Podczas TRANSEXPO 2026 najnowsze autobusy i technologie ponownie spotkają się z historią komunikacji miejskiej. Organizowana przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej VI Wystawa Zabytkowych Autobusów pokaże pojazdy z różnych okresów rozwoju transportu publicznego.

Tym razem znamy już konkrety. W Kielcach pojawią się autobusy z Warszawy, Krakowa, Poznania i Rzeszowa. Najstarszy z nich ma 88 lat, a historie niektórych egzemplarzy są równie ciekawe jak same pojazdy.

Chevrolet z 1938 roku – przedwojenna perełka wystawy

Jednym z najcenniejszych eksponatów będzie Chevrolet EFD 183 FS z 1938 roku – jeden z najstarszych zabytków we flocie Miejskich Zakładów Autobusowych w Warszawie.

Autobusy tego typu pojawiły się na stołecznych ulicach pod koniec lat 30. Były niewielkie i zwrotne, dzięki czemu wykorzystywano je m.in. na wąskich ulicach Śródmieścia. W latach 1937–1939 do Warszawy dostarczono 60 takich pojazdów.

Prezentowany egzemplarz pochodzi z 1938 roku. Jego odbudowa była możliwa dzięki odnalezieniu kompletnego przedwojennego podwozia wraz z układem jezdnym i napędowym. Nadwozie odtworzono z dbałością o historyczne detale warszawskich autobusów, a remont pojazdu zakończono w 2026 roku.

SAN H100B – od autobusu do altany i z powrotem

Jedną z najbardziej niezwykłych historii ma SAN H100B z 1973 roku. Autobus rozpoczął służbę w Toruniu, ale po wycofaniu z eksploatacji pod koniec lat 70. otrzymał zupełnie nowe zastosowanie – przez wiele lat służył jako altana na działce. W tej roli przetrwał aż do 2015 roku.

W 2024 roku trafił do MPK w Krakowie, gdzie został poddany renowacji. Odtworzono jego pierwotny wygląd i wyposażenie oraz przywrócono pełną sprawność. Dziś jest jednym z nielicznych zachowanych egzemplarzy miejskiej wersji SAN-a H100.

Scania, która była ruchomym kinem

Do Kielc przyjedzie również Scania CR111M z 1978 roku. Autobus przez lata był użytkowany w Szwecji, a po zakończeniu regularnej służby trafił do prywatnego właściciela, który wykorzystywał go jako… ruchome kino.

Później pojazdem opiekowało się szwedzkie stowarzyszenie miłośników historycznej motoryzacji, a następnie Scania została przekazana MPK w Krakowie.

Jelcz M11 – charakterystyczny widok polskich ulic

Kolejnym eksponatem będzie Jelcz M11 z 1988 roku. Model łączył polskie nadwozie Jelcza z podwoziem węgierskiego Ikarusa 260 i przez lata był charakterystycznym elementem krajobrazu wielu polskich miast.

Prezentowany autobus trafił do Poznania w 1988 roku i woził pasażerów MPK do 2001 roku. Po latach spędzonych poza miastem został odkupiony przez MPK Poznań i gruntownie odrestaurowany. Odtworzono jego historyczny wygląd, wyposażenie oraz malowanie, a w sierpniu 2025 roku pojazd ponownie wyjechał na poznańskie ulice.

Jelcz PR110U – ważny kawałek historii Rzeszowa

Na wystawie znajdzie się także Jelcz PR110U #442 z 1982 roku. Ten model ma szczególne znaczenie dla Rzeszowa – przez dziesięciolecia po mieście i okolicach kursowało ponad 200 takich autobusów.

Egzemplarz o numerze 442 trafił jako nowy pojazd do MPK Rzeszów w 1982 roku. Do zachowania go jako zabytku przyczynił się bardzo dobry stan techniczny. W jego odbudowie uczestniczyli pracownicy doskonale znający ten model z czasów regularnej eksploatacji, dzięki czemu szczególną uwagę zwrócono na zachowanie oryginalnych rozwiązań i detali.

Ikarus 411 – autobus, który wyprzedzał swoją epokę

Historyczna wystawa pokaże nie tylko klasyczne konstrukcje. Ikarus 411 z lat 90. przypomni moment, gdy komunikacja miejska zaczynała wchodzić w erę niskiej podłogi.

Była to jedna z pionierskich konstrukcji w pełni niskopodłogowych, z jednakowym poziomem podłogi na całej długości autobusu. W 1995 roku dwa pierwsze egzemplarze trafiły do MZA Warszawa. Łącznie powstało zaledwie siedem autobusów tej serii, dlatego dziś jest to wyjątkowo rzadki świadek technologicznego przełomu lat 90.

A na dokładkę kultowy „ogórek”

Jako autobus rezerwowy przygotowany został również Jelcz MEX 272 z 1972 roku, czyli legendarny czerwony „ogórek” – jeden z najbardziej rozpoznawalnych autobusów w historii polskiej komunikacji miejskiej.

Po zakończeniu regularnej służby prezentowany egzemplarz pracował jako pojazd techniczny przy utrzymaniu infrastruktury tramwajowej w Warszawie. Po dwuletniej odbudowie w 2025 roku dołączył do floty zabytkowych pojazdów Warszawskich Linii Turystycznych.

VI Wystawa Zabytkowych Autobusów będzie okazją, by w jednym miejscu prześledzić kilka dekad rozwoju komunikacji miejskiej – od przedwojennego Chevroleta, przez konstrukcje doskonale pamiętane z polskich ulic, aż po pierwsze niskopodłogowe autobusy wyprzedzające swoją epokę.

Wystawa organizowana przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej będzie częścią targów TRANSEXPO 2026, które odbędą się 14–16 października w Targach Kielce.

(ŁK)