Wystawa Zabytkowych Autobusów

Historia komunikacji miejskiej na wyciągnięcie ręki

Podczas targów TRANSEXPO zapraszamy na wyjątkową VI Wystawę Zabytkowych Autobusów organizowaną przez Izbę Gospodarczą Komunikacji Miejskiej (IGKM).

W jednym miejscu będzie można zobaczyć pojazdy, które na przestrzeni dekad woziły pasażerów polskich miast i wyznaczały kolejne etapy rozwoju komunikacji miejskiej. Od przedwojennego Chevroleta z 1938 roku, przez kultowego „ogórka”, po konstrukcje, które w latach 90. wprowadzały polski transport publiczny w erę niskiej podłogi.

Chevrolet EFD 183 FS – Warszawa | 1938

Jeden z najstarszych zabytków we flocie Miejskich Zakładów Autobusowych w Warszawie. Chevrolety EFD 183 FS pojawiły się na stołecznych ulicach pod koniec lat 30. jako niewielkie i zwrotne autobusy przeznaczone m.in. do obsługi wąskich ulic Śródmieścia. W latach 1937–1939 do Warszawy dostarczono 60 takich pojazdów.

Prezentowany egzemplarz pochodzi z 1938 roku. Jego odbudowa była możliwa dzięki odnalezieniu kompletnego przedwojennego podwozia wraz z układem jezdnym i napędowym. Nadwozie odtworzono z dbałością o historyczne detale warszawskich autobusów.

Jelcz MEX 272 – Warszawa | 1972

Legendarny czerwony „ogórek” – jeden z najbardziej rozpoznawalnych autobusów w historii polskiej komunikacji miejskiej.

Prezentowany Jelcz MEX 272 został wyprodukowany w 1972 roku. Po zakończeniu regularnej służby pełnił funkcję pojazdu technicznego przy utrzymaniu infrastruktury tramwajowej w Warszawie. Po dwuletniej odbudowie w 2025 roku dołączył do floty zabytkowych pojazdów Warszawskich Linii Turystycznych.

Ikarus 411 – Warszawa | lata 90

Autobus, który wyprzedzał swoją epokę. Ikarus 411 był jedną z pionierskich konstrukcji w pełni niskopodłogowych – z jednakowym poziomem podłogi na całej długości pojazdu i nowoczesnymi jak na swoje czasy rozwiązaniami technicznymi.

W 1995 roku dwa pierwsze egzemplarze trafiły do MZA Warszawa. Łącznie powstało zaledwie siedem autobusów tej serii, dzięki czemu prezentowany Ikarus jest dziś unikatowym świadectwem technologicznego przełomu lat 90. w komunikacji miejskiej.

SAN H100B – Kraków | 1973

Prawdziwy przykład autobusu uratowanego od zapomnienia. Prezentowany SAN H100B został wyprodukowany w 1973 roku i rozpoczął służbę w Toruniu. Po wycofaniu z eksploatacji pod koniec lat 70. przez wiele lat służył jako… altana na działce. W tej roli przetrwał aż do 2015 roku.

W 2024 roku pojazd trafił do MPK w Krakowie, gdzie został poddany renowacji. Odtworzono jego pierwotne wyposażenie i wygląd, przywracając mu jednocześnie pełną sprawność. To jeden z nielicznych zachowanych egzemplarzy miejskiej wersji SAN-a H100.

Scania CR111M – Kraków | 1978

Scania CR111M została wyprodukowana w 1978 roku i przez lata była użytkowana w Szwecji. Po zakończeniu regularnej służby trafiła do prywatnego właściciela, który wykorzystywał ją jako ruchome kino.

Później autobus znalazł się pod opieką szwedzkiego stowarzyszenia miłośników historycznych pojazdów, a następnie został przekazany MPK w Krakowie. To szczególnie interesujący element kolekcji krakowskiego przewoźnika, przez którego flotę na przestrzeni lat przewinęło się wiele autobusów marki Scania.

Jelcz M11 1476 – Poznań | 1988

Jelcz M11 to jeden z autobusów, które przez lata tworzyły charakterystyczny krajobraz polskich miast. Model powstał w wyniku współpracy polskiego Jelcza z węgierskim Ikarusem – polskie nadwozie połączono z podwoziem Ikarusa 260.

Prezentowany egzemplarz trafił do Poznania w 1988 roku i woził pasażerów MPK do 2001 roku. Po latach spędzonych poza miastem został w 2016 roku odkupiony przez MPK Poznań. Przeszedł gruntowną renowację, podczas której odtworzono historyczny wygląd, wyposażenie i malowanie. W sierpniu 2025 roku ponownie wyjechał na poznańskie ulice.

Jelcz PR110U #442 – Rzeszów | 1982

Jelcz PR110U ma szczególne znaczenie dla historii komunikacji miejskiej w Rzeszowie. Przez dziesięciolecia po mieście i okolicach kursowało ponad 200 autobusów tego modelu.

Prezentowany egzemplarz o numerze 442 został przydzielony do MPK Rzeszów jako nowy pojazd w 1982 roku. Do zachowania jako autobus zabytkowy wybrano go ze względu na bardzo dobry stan techniczny. W jego odbudowie uczestniczyli pracownicy doskonale znający ten model z wieloletniej eksploatacji i napraw, dzięki czemu szczególną uwagę poświęcono zachowaniu oryginalnych rozwiązań i detali.

Dziś Jelcz PR110U #442 jest nie tylko zabytkiem techniki, ale także ważną pamiątką dla kolejnych pokoleń pracowników i mieszkańców Rzeszowa.