Aktualności

Punktem wyjścia była definicja miodu wynikająca z przepisów prawa Unii Europejskiej, zgodnie z którą jest to naturalny produkt powstający wyłącznie w wyniku przetwarzania przez pszczoły nektaru, spadzi lub wydzielin roślinnych, bez możliwości ingerencji w jego skład. Podkreślono, że właśnie ta ścisła definicja stanowi fundament dla oceny jakości i autentyczności produktu na rynku.

W kontekście rynku europejskiego wskazano, że Polska pozostaje jednym z istotnych producentów miodu w UE, z roczną produkcją na poziomie około 20 tys. ton. Jednocześnie Unia Europejska jako całość nie jest samowystarczalna, co skutkuje znaczącym importem miodu z krajów trzecich, w szczególności z Chin i Ukrainy. Import ten, często oparty na produktach o niższej cenie i jakości, wywiera presję konkurencyjną na krajowych producentów oraz utrudnia stabilny zbyt polskiego miodu.

W dalszej części prelekcji przedstawiono aktualny stan pszczelarstwa w Polsce. W 2025 roku funkcjonowało blisko 96,6 tys. pszczelarzy utrzymujących około 2,4 mln rodzin pszczelich. Istotnym elementem struktury sektora jest wysoki poziom zrzeszenia – ponad połowa pszczelarzy działa w organizacjach branżowych, co stwarza potencjał do koordynacji działań na rzecz jakości i ochrony rynku.

Kluczowym zagadnieniem poruszonym podczas wystąpienia były mechanizmy fałszowania miodu. Wskazano dwa główne kierunki nieprawidłowości:

• dodatek syropów cukrowych (glukozowo-fruktozowych) oraz substancji modyfikujących profil chemiczny produktu, takich jak enzymy czy aminokwasy,
• mieszanie miodów z różnych krajów, w tym spoza UE, przy jednoczesnym sugerowaniu polskiego pochodzenia, mimo że jego udział w produkcie końcowym jest marginalny.

Zwrócono również uwagę na nieprawidłowości w oznakowaniu, obejmujące m.in. stosowanie fikcyjnych danych pasiek, nieprawdziwych numerów weterynaryjnych czy wprowadzające w błąd informacje o kraju pochodzenia. Tego typu praktyki stanowią poważne zagrożenie dla transparentności rynku oraz wizerunku polskiego miodu.

– Ochrona polskiego miodu to dziś nie tylko kwestia jakości produktu, ale także stabilności całego sektora i uczciwych zasad konkurencji na rynku – podkreśliła Minister Dorota Bocheńska. – Kluczowe jest budowanie spójnego systemu współpracy pomiędzy organami kontroli, środowiskiem naukowym oraz samymi pszczelarzami.

W odpowiedzi na zidentyfikowane zagrożenia IJHARS prowadzi szereg działań kontrolnych i edukacyjnych. Szczególną rolę odgrywa powołany w 2024 roku Zespół ds. oszustw żywnościowych, który w 2025 roku skoncentrował swoje działania na analizie rynku miodu pod kątem nielegalnego dodatku syropów cukrowych. Kontrole objęły zarówno producentów syropów, jak i podmioty wykorzystujące je w celach paszowych.

Wnioski z przeprowadzonych analiz wskazują, że problem fałszowania miodu wymaga systemowego podejścia oraz dalszego wzmacniania narzędzi kontrolnych. Jednocześnie nie potwierdzono doniesień o powszechnym stosowaniu nielegalnych praktyk przez polskich pszczelarzy, co stanowi istotny sygnał dla branży.

Jednym z najważniejszych projektów zaprezentowanych podczas prelekcji jest koncepcja utworzenia Polskiej Bazy Miodów. Baza ta ma pełnić funkcję referencyjną, umożliwiając weryfikację autentyczności miodu oraz identyfikację potencjalnych zafałszowań. Zakłada się, że będzie ona oparta na wynikach badań laboratoryjnych próbek pochodzących z całej Polski, z uwzględnieniem sezonowości (miód wiosenny, letni, jesienny) oraz zróżnicowania regionalnego.

Projekt obejmuje wieloetapowy proces: od poboru próbek, przez analizy laboratoryjne, po opracowanie statystyczne i archiwizację danych. W pierwszych latach planowane jest przebadanie kilkuset próbek rocznie, reprezentujących wszystkie województwa. Docelowo baza ma stać się narzędziem wspierającym zarówno organy kontrolne, jak i rynek, przyczyniając się do eliminacji nieuczciwych praktyk oraz wzmocnienia pozycji polskiego miodu.

Prelekcja Minister Doroty Bocheńskiej pokazała wyraźnie, że przyszłość branży pszczelarskiej zależy nie tylko od produkcji, ale również od skutecznej ochrony jakości, transparentności rynku oraz budowania świadomości konsumenckiej. Expo2Bee stało się przestrzenią do merytorycznej dyskusji o tych wyzwaniach i kierunkach rozwoju sektora.