Aktualności
Jedna noc nie znaczy, że wolno. Patryk Szlachciarski o biwakowaniu w Europie
– Jedno to jest prawo, a drugie to jest logiczne myślenie – mówił Patryk Szlachciarski jeszcze przed wejściem na scenę Festiwalu Wędkarstwa.
Tematem spotkania była legalność biwakowania w Europie, ale szybko okazało się, że nie da się jej sprowadzić do prostej mapy państw, w których „wolno” i „nie wolno”. Szlachciarski zna te różnice z własnych wypraw po Norwegii, Szwecji, Finlandii, Litwie, Chorwacji, Francji czy Włoszech.
Jedna noc nie daje pełnej swobody
Jednym z mitów, z którymi rozprawiał się podczas spotkania, jest przekonanie, że jeśli namiot stawiamy tylko na kilka godzin, problem właściwie nie istnieje.
– Nie wszędzie rozstawienie się tak o na jedną noc jest OK – podkreślał.
Znacznie większą swobodę daje jego zdaniem Skandynawia. Tam możliwość korzystania z natury idzie jednak w parze z odpowiedzialnością za miejsce, z którego za chwilę będzie korzystał ktoś następny.
Szlachciarski opowiadał o ogólnodostępnych chatkach, w których można znaleźć piec i drewno, a czasem także gaz czy możliwość naładowania telefonu. Korzysta się z nich, zostawia po sobie porządek i rusza dalej.
Polskie realia są inne. Twórca „Biwakowego” poświęcił swoją pracę licencjacką porównaniu programu „Zanocuj w lesie” ze szwedzkim allemansrätten. Jak zwracał uwagę, sama powierzchnia zaznaczona na mapie nie mówi jeszcze wiele o tym, czy faktycznie da się tam wygodnie przenocować. W granicach strefy mogą znaleźć się młodniki, mokradła czy strome zbocza.
Własny las? To nie znaczy, że wszystko wolno
Jeszcze jeden mit dotyczy terenów prywatnych.
– Ludzie sobie myślą, że w Polsce las prywatny to jest jakaś taka ostoja swobody i można robić, co się chce. W żadnym wypadku – mówił Szlachciarski.
Szczególnie wyraźnie widać to przy ogniu. Sam fakt, że przebywamy na prywatnym terenie, nie usuwa zagrożeń związanych z suszą czy możliwością wywołania pożaru.
– Jeśli rozpalimy ognisko w trakcie suszy (…) i zrobimy to jeszcze na torfowisku, to prosimy się o mandat – mówił.
Tu wraca jego podstawowa zasada: zanim pojawi się pytanie „czy wolno?”, warto odpowiedzieć sobie również na pytanie „czy to w ogóle jest rozsądne?”.
Przy minus 30 prawo przestaje być największym problemem
Doświadczenia Szlachciarskiego daleko wykraczają poza weekendowy nocleg w lesie. Podczas zimowych wypraw po Szwecji i Finlandii mierzył się z temperaturami spadającymi poniżej minus 30 stopni.
Wtedy nawet zwyczajne czynności zaczynają wyglądać inaczej. Przygotowanie miejsca pod namiot pochłania dużo czasu i energii, baterie aparatu trzeba trzymać przy ciele, a godzina pracy przy drewnie może skończyć się poważnym wychłodzeniem stóp, jeśli nogi pozostają bez ruchu.
Piec w namiocie nazywał nie źródłem komfortu, lecz „polisą ubezpieczeniową” – możliwością szybkiego ogrzania się czy zagotowania wody, gdy sytuacja zaczyna robić się niebezpieczna.
Bo wbrew filmowym wyobrażeniom to nie dzikie zwierzęta są tym, czego podczas europejskich wypraw obawia się najbardziej.
– W Europie dzika zwierzyna nie jest największym zagrożeniem. Bardziej obawiałbym się warunków atmosferycznych, warunków na szlaku, ludzi czy dzikich psów – mówił.
Burza, przemoczenie, mróz, choroba czy źle wybrane miejsce noclegowe potrafią okazać się znacznie bardziej prawdziwym problemem niż spotkanie z dzikim zwierzęciem.
Szlachciarski podczas swoich wypraw korzystał z górskich chatek, spał przy temperaturach poniżej minus 30 stopni, szukał miejsca na namiot na podstawie poziomic na mapie i wielokrotnie zmieniał plan wtedy, gdy wymagała tego pogoda albo bezpieczeństwo.
Dlatego z jego opowieści trudno wyciągnąć prostą listę krajów, do których można jechać „pod namiot”. Znacznie łatwiej jedną zasadę: „wolno”, „da się” i „to jest rozsądne” nie zawsze znaczą to samo.
Patryk Szlachciarski przyjechał na Festiwal Wędkarstwa w Expo Kielce dokładnie tak, jak można byłoby się po twórcy „Biwakowego” spodziewać – po nocy spędzonej w lesie pod Opatowem. Kiedy opowiadał o rozsądku potrzebnym w terenie, jego mokry namiot właśnie wysychał po kolejnym biwaku.
(BB)