Zrzut-ekranu-2026-09-24-114726.png

Czyste powietrze a koncentracja i pamięć dzieci. Wyniki badań zaprezentowane podczas FilVent

24 września 2026
Koncentracja uwagi dzieci wzrosła w badanej grupie z 38,26 do 54,45 pkt, a poziom pamięci długoterminowej z 71,90 do 79,89 pkt. Badania prowadzone w placówkach edukacyjnych wskazują na związek między jakością powietrza a funkcjami poznawczymi uczniów. Wyniki projektu realizowanego ze środków MEiN w ramach programu „Nauka dla społeczeństwa” przedstawiła podczas targów FilVent dr hab. inż. Ewa Zender-Świercz, prof. Politechniki Świętokrzyskiej.

Prelekcja „Jakość powietrza w placówkach edukacyjnych” była jednym z punktów Seminarium „Filtrowentylacja Przemysłowa”, które 24 września odbyło się w Targach Kielce. Ekspertka przedstawiła wyniki badań dotyczących zarówno parametrów powietrza w szkołach, jak i ich związku z koncentracją oraz pamięcią dzieci.

Od koncentracji uwagi wszystko się zaczyna, bo jeśli dzieci nie są skoncentrowane, to tej wiedzy nie przyjmują – podkreślała podczas wystąpienia prof. Ewa Zender-Świercz.

Koncentracja wzrosła z 38,26 do 54,45 pkt

W badaniach analizowano trzy funkcje poznawcze: koncentrację uwagi oraz pamięć krótko- i długoterminową. W grupie badawczej średni poziom koncentracji wzrósł między kolejnymi etapami pomiarów z 38,26 do 54,45 pkt. W drugiej prezentowanej grupie wzrost wyniósł z 39,88 do 52,11 pkt.

Zmiany odnotowano także w przypadku pamięci. Średni poziom pamięci krótkoterminowej wzrósł w jednej z analizowanych grup z 74,67 do 79,51 pkt, a w drugiej z 74,26 do 78,23 pkt. Szczególnie wyraźną różnicę pokazano dla pamięci długoterminowej: w jednej grupie wynik zwiększył się z 71,90 do 79,89 pkt, podczas gdy w porównywanej grupie zmiana była znacznie mniejsza – z 78,18 do 78,81 pkt.

Badacze analizowali również siłę związku pomiędzy etapem badań a koncentracją uwagi za pomocą współczynnika korelacji Spearmana. Dla grupy badawczej wynosił on, w zależności od jakości powietrza, 0,560–0,603, podczas gdy w grupie kontrolnej 0,308–0,442.

Oczyszczacz pomaga, ale nie rozwiązuje całego problemu

Jednym z najważniejszych wniosków prezentacji było stwierdzenie, że polskie placówki edukacyjne objęte badaniem nie spełniały wymagań dotyczących jakości powietrza. Wskazano również na zbyt wysoką temperaturę wewnętrzną, która sprzyja rozwojowi grzybów, oraz problemy z wentylacją naturalną. Stężenia zanieczyszczeń przekraczały wartości dopuszczalne, a w kanałach wentylacyjnych obserwowano ciąg wsteczny.

Badania pokazały również, że znaczenie oczyszczaczy zależy od warunków zewnętrznych. Na obszarach o bardzo dobrej jakości powietrza ich wpływ na wyniki dzieci był najmniejszy. Przy bardzo słabej jakości powietrza zastosowanie oczyszczacza sprzyjało natomiast poprawie funkcji poznawczych, jednak nie było rozwiązaniem wystarczającym.

Według przedstawionych wniosków największy wpływ zanieczyszczenia pyłami zawieszonymi zaobserwowano w odniesieniu do pamięci długoterminowej, a najmniejszy – pamięci krótkoterminowej.

Nauka i technologia podczas FilVent

Badania zaprezentowane podczas seminarium pokazują, że dyskusja o jakości powietrza nie dotyczy wyłącznie komfortu użytkowników budynków. To zagadnienie związane także ze zdrowiem, warunkami pracy i nauki oraz prawidłowym funkcjonowaniem instalacji wentylacyjnych.

Podczas wystąpienia prof. Ewa Zender-Świercz przedstawiła również możliwości Laboratorium Fizyki Budowli, Energetyki Słonecznej i Wodnej Politechniki Świętokrzyskiej, w którym prowadzone są m.in. pomiary stężeń zanieczyszczeń, CO₂ i pyłów zawieszonych, temperatury i wilgotności, badania szczelności powietrznej budynków oraz symulacje CFD.

Seminarium „Filtrowentylacja Przemysłowa” odbyło się w ramach premierowej edycji Targów Filtrowentylacji i Klimatyzacji Przemysłowej FilVent, organizowanych od 22 do 24 września w Targach Kielce. Partnerem merytorycznym seminarium jest Politechnika Świętokrzyska.